Speel het spel: ‘Kies je weg’

Anoiksis is een vereniging voor mensen met schizofrenie of chronische psychose. Zij zet zich onder andere in voor lotgenotencontact voor mensen met een psychotische kwetsbaarheid en de naastbetrokkenen. Vorig jaar heeft de vereniging een spel ontwikkeld; ‘Kies je weg.’ Het doel van dit spel is om contact te maken. En om lotgenotencontact te verdiepen en te vernieuwen.

Bij dit spel zijn er geen winnaars of verliezers. Wat je wint is contact. Het spel kan gespeeld worden door een groep van minimaal 2 tot maximaal 10 personen. Mensen kunnen elkaar leren kennen op verschillende niveaus: Van ‘Houd je van honden of van katten?’ tot ‘Ben je altijd verantwoordelijk voor je eigen gedrag?’ Het spel bestaat uit een spelbord met verschillende pleinen, kaartjes met opstekers die je aan een medespeler kunt geven en paskaarten voor als je een vraag niet wilt of kunt beantwoorden.

Kabinet wil bezuinigen op de ggz

In juni kondigde minister Schippers van VWS aan 600 miljoen te willen bezuinigen op de geestelijke gezondheidszorg. Een groot deel daarvan (236 miljoen euro) zou via eigen bijdragen moeten worden betaald door patiënten. Daarnaast zouden ggz-instellingen gekort worden met ruim 220 miljoen euro. Hieronder kunt u lezen wat de reactie van Parnassia hierop is.

Parnassia verbijsterd

Parnassia is verbijsterd over dit bezuinigingenpakket en maakt zich zorgen. De ergste maatregel is uiteraard die van de eigen bijdrage voor patiënten. Het is stigmatiserend en discriminerend, dat voor een psychische aandoening wel en voor een lichamelijke niet een eigen bijdrage wordt gevraagd aan patiënten.

Volgens ons gaan de plannen tot gevolg hebben dat:

·         er minder mensen behandeld kunnen worden.

·         de wachtlijsten gaan toenemen.

·         voor met name degenen met een ernstige chronische psychische aandoening  een behandeling in de ggz moeilijker betaalbaar wordt.

·         mensen het zoeken van professionele ggz-hulp om financiële redenen gaan uitstellen of ze zoeken helemaal geen hulp meer. Dit leidt tot onaanvaardbare risico’s voor de geestelijke gezondheid. 

Bezuinigen is volgens ons zeker mogelijk, maar niet op deze manier. Parnassia en haar collega-instellingen hebben daarvoor allerlei ideeën genoemd aan de minister. Bijvoorbeeld door een deel van de behandelingen via internet aan te bieden. Dit vergt minder tijd van de behandelaar en is dus goedkoper.

Wat zijn de plannen?

De bezuinigingsplannen tijdens het schrijven van dit artikel komen neer op:

·         invoering van een eigen bijdrage voor patiënten van 18 jaar en ouder van

o    € 200,- voor langdurige behandelingen

o    € 100,- voor behandelingen tot 100 minuten

o    € 145,- per maand voor verblijf onder de Zorgverzekeringswet

o    de ggz-instellingen worden met 5,5% gekort op hun budget. 

·         dit alles moet ingaan per 1 januari 2012.

De eigen bijdrage geldt voor de meeste mensen wiens behandeling wordt betaald door de zorgverzekeraar. Dat betekent:

·         niet voor mensen wiens behandeling wordt betaald vanuit de AWBZ, oftewel met een indicatie van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ).

·         niet voor zo goed als alle patiënten die bij ons wonen.

·         niet voor patiënten die gedwongen worden opgenomen.

·         wel voor alle patiënten van onze ambulante afdelingen.

·         wel voor een deel van de patiënten bij opname in één van onze klinieken.

De eigen bijdrage geldt voor mensen vanaf 18 jaar en komt naast het verplichte eigen risico dat

iedereen al aan z’n zorgverzekeraar betaalt (dit jaar is dat 170 euro per jaar).  De tarieven voor de

eigen bijdragen gaan afhangen van welke hulp de patiënt nodig heeft. Ze gaan variëren van 100

tot 200 euro per behandeling per jaar.

Voorlopig onduidelijk

Hoe de bezuinigingen er uiteindelijk gaan uitzien, wordt pas duidelijk na Prinsjesdag in september. Dan starten namelijk de Algemene Politieke Beschouwingen, waarbij de Tweede Kamer met het kabinet debateert over hun beleid voor het komende jaar. Ook de uitkomst van de Algemene Financiële Beschouwingen,  een debat met de minister van Financiën over de Miljoenennota, beïnvloedt de bezuinigingsplannen. Zodra er duidelijkheid is over de gevolgen van de bezuinigingen voor patiënten volgt informatie via www.parnassia.nl en via behandelaren. Houd deze website dus in de gaten en vraag het uw behandelaar. 

Perspectief vanuit de cliëntenraad

Interview met Hans Pon (voorzitter) en Christa van Beek (secretaris) van de cliëntenraad van Parnassia

De voorgenomen bezuinigingen binnen de geestelijke gezondheidszorg baren ook de cliëntenraad van Parnassia zorgen. Veranderingen en verschuivingen zijn er altijd, maar deze aangekondigde maatregelen zullen veel van onze patiënten gaan beïnvloeden. Volgens de raad is het geen goede zaak dat door de bezuinigingen de duurdere tweedelijnszorg (zorg door o.a. Parnassia) verplaatst wordt naar de goedkopere eerstelijnszorg (zorg door o.a. huisartsen). Specialistische zorg is dan niet zo snel bereikbaar voor mensen die het wel nodig hebben. Mensen die bepaalde hulp nodig hebben, krijgen dit dan wellicht maar gedeeltelijk en zijn voor de langere termijn niet optimaal geholpen. Een halve aanpak zorgt dan uiteindelijk alleen maar voor meer kosten op de lange termijn. De cliëntenraad vraagt zich af of deze manier van bezuinigen dan zinvol is.

De cliëntenraad is bang dat patiënten straks te vroeg naar huis gestuurd worden. Veel anti-psychotische medicijnen werken pas na zes weken en na vier weken worden patiënten straks al naar huis gestuurd. Door deze maatregel ontstaat het zogeheten ‘draaideureffect’. Dat wil zeggen dat patiënten vaker kort opgenomen zullen worden. Deze maatregel is in een experimentele fase. Wanneer het draaideureffect te groot wordt, dan zal de behandelingsduur weer langer worden en de maatregel worden teruggedraaid. De directie van Parnassia heeft gegarandeerd dat de zorg voor mensen die opgenomen dienen te worden zal blijven bestaan.

Patiënt bezorgd

Er heerst veel onrust bij patiënten. Ook zij maken zich zorgen. Wat gaat er precies veranderen? En vooral ook wat zijn de financiële consequenties? Sommige mensen kunnen net aan hun gas en licht betalen. Hoe moeten zij dan ook nog een eigen bijdrage ophoesten? Niet alleen op behandelgebied gaan er zaken veranderen, maar ook patiënten die gebruikmaken van bijvoorbeeld het dienstenaanbod van REAKT maken zich zorgen. Om te mogen werken op een van de arbeidsprojecten moeten zij een eigen bijdrage gaan betalen. Dit roept een gevoel van onrecht op.

Raad komt op voor patiëntenbelang

De cliëntenraad wil de patiënten steunen en erkent hun zorgen. Zij vindt het belachelijk hoe de politiek met de geestelijke gezondheidszorg omgaat, zeker in vergelijking met de reguliere gezondheidszorg. Het wrange in dit verhaal is dat er een discriminerend karakter zit in de eigen bijdragen voor de ggz. Hersenziektes worden door de overheid zwaarder belast dan lichamelijke ziektes. Bovendien is de maatregel stigmatiserend. De overheid lijkt  psychische ziektes niet serieus te nemen. Hiermee zet je het denken over psychische problemen jaren terug in de tijd. De cliëntenraad zal haar uiterste best blijven doen om voor de belangen van de patiënten van Parnassia op te komen. 

Wat vindt u van de nieuwsbrief?

In de vorige nieuwsbrief hebben wij u gevraagd naar uw mening over de nieuwsbrief. Wij willen u de resultaten niet onthouden. 4,7% van de ontvangers van de enquête heeft gereageerd. Deze respons komt overeen met de respons van de meting in 2007 en lag in de lijn met de verwachte respons. Op basis hiervan moeten de conclusies gezien worden als een richtlijn.

Zoals u ziet, wordt de nieuwsbrief goed gelezen en over het geheel positief gewaardeerd. Het grootste deel van de mensen die hebben gereageerd wil dan ook dat de nieuwsbrief blijft. Met een gemiddeld rapportcijfer van een 7,7 behaalt de nieuwsbrief naar ons idee een prima score. Er zijn ook veel bruikbare suggesties door u gegeven, die we zullen meenemen bij het maken van de volgende nieuwsbrieven. De redactie bedankt u voor het invullen van de enquête en wij wensen u weer veel leesplezier!

‘Ik en de anderen’

Deze pagina richten we met name op familie, vrienden, kennissen en bekenden van de patiënten. Hierin zult u herkenbare artikelen vinden vanuit de praktijk voor uzelf, maar vooral ook voor uw omgeving.

Schroom dus niet deze pagina ook te laten lezen door uw huisgenoten, familieleden, vrienden, kennissen of andere bekenden. Nieuwe invalshoeken en andere gezichtspunten kunnen soms een beter zicht op uw persoonlijke situatie geven. Meer helderheid en begrip voor u en uw omgeving, dat is het doel van deze rubriek.

De familiecoach van Parnassia

Niet alleen voor patiënten van Parnassia zijn deze tijden van bezuinigingen roerig, maar ook voor hun familieleden. In sommige gevallen zorgen zij intensief en lange tijd voor hun familielid met psychiatrische en/of verslavingsproblemen. We noemen hen dan ‘mantelzorgers’.
Dit kan een forse belasting zijn en we kunnen ons voorstellen dat de mantelzorger met veel vragen zit. Voor hen is er een gratis ondersteuning: de familiecoach van Parnassia. Zelfs als het zieke familielid niet in behandeling is bij Parnassia kan de mantelzorger een beroep doen op deze service, ook ongeacht het psychiatrisch ziektebeeld.
Deze service biedt Parnassia aan naast het al bestaande familieaanbod, zoals informatieavonden, psycho-educatie (voorlichting en advies over een psychiatrische ziekte), cursussen etc. Ook bieden wij een online hulpmodule 'overbelasting bij mantelzorgers' aan. Hier kunt u zelftesten doen en informatie vinden over de belasting van het mantelzorgen. De module is geheel zelfstandig te volgen, gewoon achter uw pc. De familiecoaches kunnen ook verwijzen naar andere organisaties/hulpverleners in Den Haag zoals thuiszorg, steunpunten mantelzorg of de huisarts.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie op www.parnassia.nl/familiecoach, www.mantelzorgdenhaag.nl, www.mezzo.nl  

Zorgt u voor een ander?

Dan bent u mantelzorger!
In Den Haag wonen ca. 79.000 mantelzorgers. Deze mensen zorgen langdurig voor hun zieke of gehandicapte kind, ouder(s), vriend of familielid. Mantelzorgers combineren de zorg voor hun naaste vaak met een gezin, baan of opleiding.

Informatie, advies, voorlichting en praktische ondersteuning
U kunt hiervoor terecht bij de consulenten mantelzorg. De consulenten informeren u kosteloos over de mogelijkheden van vervangende mantelzorg (respijtzorg), financiële regelgeving en helpen bij de aanvraag voor bijvoorbeeld zorg in de thuissituatie. Wij bieden advies en voorlichting in de vorm van presentaties, cursussen en workshops.

Kortingen en leuke aanbiedingen via de Mantelzorgpas! Vraag de gratis pas aan!
De gemeente Den Haag vindt het belangrijk om de mantelzorgers te ondersteunen. De mantelzorgpas biedt de mantelzorger een steuntje in de rug. Op vertoon van de mantelzorgpas krijgt u korting op verschillende diensten en arrangementen. Vele culturele instellingen en organisaties werken hieraan belangeloos mee. U ontvangt bijvoorbeeld korting op bioscoop- en theaterbezoek, bij welness-/sportcentra en restaurants en nog veel meer.

Contact
U kunt bij ons terecht tijdens werkdagen van 9.00 - 16.30 uur via één centraal telefoonnummer van Stichting MantelZorg Den Haag: 070 - 346 87 01 of via
E info@mantelzorgdenhaag.nl.

Bron: Stichting Mantelzorg Den Haag

Grootse demonstratie Malieveld Den Haag

De hele ggz-sector protesteerde woensdag 29 juni tegen de bezuinigingen in de ggz: ruim 10.000 mensen zijn met 176 bussen vanuit ggz-instellingen, verslavingszorg, maatschappelijke opvang en brancheverenigingen naar het Malieveld in Den Haag gekomen.

Parnassia van de partij

Ook Parnassia was vertegenwoordigd om kracht bij te zetten aan de bezorgdheid en om te proberen de maatregelen te laten ‘verzachten’. Op het programma stonden diverse sprekers, waaronder de directeur van het Landelijk Platform GGZ, diverse politici en ggz-patiënten. Het geheel werd opgeluisterd door gefluit, getoeter en protestmuziek, waaronder het cliëntenlied op de wijze van “Oh, oh, Den Haag.” Ontelbare spandoeken met pakkende leuzen bewogen tussen de mensenmassa. De demonstranten zijn vooral boos over de eigen bijdrage die mensen met psychische en psychiatrische problemen moeten gaan betalen voor hulp. Aan het eind van de manifestatie kwam minister Schippers op het podium en nam een petitie met meer dan 47.127 handtekeningen in ontvangst.

De dag erna, 30 juni debatteerde de Tweede Kamer over de bezuinigingen. Op de valreep voor het zomerreces is toen een motie aangenomen van CDA en SGP, die beoogde de meest kwetsbare psychiatrische patiënten te ontzien. Vervolgens heeft de minister de eigen bijdrageregeling twee keer naar beneden bijgesteld in haar plannen. Hoe de bezuinigingen er uiteindelijk gaan uitzien, wordt pas duidelijk na Prinsjesdag in september dit jaar. We hebben het al eerder benoemd in deze nieuwsbrief: zodra er duidelijkheid is over de gevolgen voor patiënten volgt informatie via www.parnassia.nl en via behandelaren.

Virtual Reality bij psychose, een nieuwe wereld

Door Dr. Wim Veling, psychiater Parnassia, Centrum Eerste Psychose

Medicatie en cognitieve gedragstherapie zijn de twee belangrijkste behandelmethodes bij psychose. Jammer genoeg zijn deze behandelingen niet perfect. Iedereen die medicijnen tegen psychose gebruikt, weet dat er vaak vervelende bijwerkingen zijn en dat de medicijnen ook niet altijd alle klachten wegnemen. Cognitieve gedragstherapie is een goede manier om beter te leren omgaan met gebeurtenissen die u in het dagelijks leven meemaakt. Het helpt om grip te krijgen op gedachten en/of de baas te zijn over stemmen in uw hoofd.

Toch is het best een moeilijke therapie, want u moet achteraf uitpluizen wat er precies gebeurde, wat u dacht en voelde. Bovendien krijgt u huiswerkopdrachten om de week erna uit te voeren. Die zijn spannend, want vaak komt het er dan op aan te oefenen met moeilijke situaties. Het zijn meestal sociale situaties en die zijn onvoorspelbaar. Van tevoren weet u niet wat de buurvrouw zal zeggen of hoe mensen in de tram zullen reageren. Het is makkelijk om de oefeningen niet te doen en dan verandert er maar weinig aan uw klachten.

Nieuwe behandeling in ontwikkeling
Om deze redenen is Parnassia bezig een nieuw soort behandeling te ontwikkelen. De laatste jaren zijn er honderden computergames gemaakt, waarin een virtuele wereld tot leven komt. Veel mensen spelen graag games: ze zijn spannend en nemen u even helemaal mee. Voor even bent u écht een Formule 1 coureur, een breedgeschouderde marinier of een slimme detective. Waarom zouden we deze technische mogelijkheden niet gebruiken bij behandeling van psychose? Als we een virtuele wereld zouden kunnen bouwen waarin we dagelijkse sociale situaties nabootsen, dan zou behandeling van psychose misschien nog meer succes hebben. Uw gedachten, gevoelens en lichamelijke reacties kunt u dan uitpluizen in een veilige setting. En dat is voor veel mensen prettiger.

Eerste resultaten bemoedigend
Het klinkt een beetje als science fiction, maar bij Parnassia hebben we de eerste stappen gezet op weg naar zo’n behandelmethode. In samenwerking met TU Delft en CleVR, een bedrijf gespecialiseerd in Virtual Reality toepassingen, hebben we een eenvoudige virtuele wereld gebouwd. De wereld bestaat uit een café, een terras en (uitzicht op) een winkelstraat. Door een stereoscopische bril die reageert op hoofdbewegingen is het alsof u er echt bent; met een joystick kunt u in de virtuele wereld rondlopen. We kunnen op de computer instellen welke ‘avatars’ (in de virtuele wereld heten mensen ‘avatars’) u op het terras tegenkomt. Uit ervaringen van mensen die een psychose hebben gehad en uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat psychotische klachten waarschijnlijk sneller optreden in bepaalde situaties. Hierbij kunt u denken aan situaties waar het heel druk is of waar veel mensen zijn van een andere dan iemands eigen etnische bevolkingsgroep. In onze virtuele wereld kunnen we variëren in drukte en in etnische samenstelling van de terrasbezoekers. Parnassia heeft net een pilot onderzoek afgerond bij Centrum Eerste Psychose, waar 17 patiënten ons hebben geholpen bij het uittesten van de Virtual Reality. De resultaten waren bemoedigend: hoewel iedereen natuurlijk wist dat de virtuele wereld niet echt is, riep het wel dezelfde soort reacties op als in de echte wereld. Als mensen achterdochtig waren in het dagelijks leven, waren ze dat vaak ook ten opzichte van de avatars.

Deze eerste resultaten maken het mogelijk om verder te werken aan een virtuele behandelmethode. We kunnen allerlei sociale situaties nabootsen en psychologische en lichamelijke reacties op die situaties zijn vergelijkbaar met wat er in het echte leven gebeurt. Het komende jaar gaan we de virtuele wereld uitbreiden en een protocol ontwikkelen voor een behandeling.

Wilt u meer informatie over dit onderwerp, dan kunt u contact opnemen met Wim Veling via het secretariaat Centrum Eerste Psychose, telefoon 070-391 71 60.

Zie ook het filmpje "verlost van psychose in de virtuele kroeg" bij de links op deze pagina.

E-health in een notendop

Interview met Eddo Velders, programmamanager E-health

E-health staat voor elektronische gezondheid, ofwel zorg via internet. De Nederlandse GGZ loopt internationaal gezien voorop met e-health. Programmamanager Eddo Velders werkt voor verschillende GGZ instellingen in Nederland waaronder Parnassia in Den Haag. “Ik houd mij bezig met het toepassen van e-health voor mensen in de langdurige psychiatrische zorg.”

“E-health, daar is een mooie definitie van. Het betekent, het toepassen van de informatie- en communicatietechnologie in de zorg. In de geestelijke gezondheidszorg wordt ook wel gesproken over e-mental health. De focus van e-health in de langdurige zorg ligt niet op het behandelen, maar op rehabilitatie, participatie en het verbeteren van sociale contacten van patiënten.”

Voordelen E-health

Patiënten kunnen op deze manier thuis achter hun computer communiceren met hun hulpverlener. De behandelaar kan directer en sneller hulp verlenen en patiënten hebben geen reistijd meer. Voor verschillende doelgroepen (jong en oud, met angst, depressie of verslavingsproblemen) zijn informatieve websites beschikbaar. Internet leent zich hier voor zowel preventie als hulpverlening. Een ander belangrijk positief gevolg van e-health toepassingen is dat groepen die eerder minder goed werden bereikt, nu beter worden bereikt.

Belangrijke randvoorwaarden

Een belangrijk aspect is dat de privacy natuurlijk niet geschonden mag worden. En ook moet er goed naar de regelgeving gekeken worden. Verder moet de identificatie en authenticiteit (de bevestiging dat de persoon in kwestie inderdaad degene is wie hij zegt dat hij is) van personen die straks elektronisch met elkaar communiceren goed geregeld zijn.

Wat gaat er in de toekomst mogelijk veranderen voor patiënten van Parnassia?

“Ik hoop dat patiënten van Parnassia nog meer dan nu al gebeurt in hun thuissituatie zorg kunnen krijgen. Dus het verminderen van opnames doordat patiënten ook in crisissituaties thuis kunnen blijven wonen. Ik weet dat dit hoge ambities zijn, maar mijn droombeeld is dat er geen opnames meer nodig zullen zijn. Het zou het mooiste zijn dat digitale zorg bij de patiënt thuis ingebed is en dat hij/zij kan blijven meedoen in de maatschappij.”

Meer weten?

Wilt u meer informatie over E-health? Neem een kijkje op de volgende websites: www.nveh.nl, www.e-healthplatform.nl, www.ehealthnu.nl. En lees verderop in deze nieuwsbrief meer over deze toepassing bij Parnassia.